Η ελληνική τραγωδία της Ευρώπης

Του Φάνη Ζουρόπουλου
Δημοσιογράφου, Προέδρου της Ε.Ι.Ε.Τ.

Ιστορικά είναι τεκμηριωμένο ότι οι ιδεολόγοι εμπνευστές και ιδρυτές της Ενωμένης Ευρώπης ξεκίνησαν με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, στοχεύοντας τελικά στην πολιτική ένωση με την μορφή των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης, με βάση τον γαλλο-γερμανικό άξονα. Βαθμιαία όμως ο στόχος αυτός νοθεύτηκε γιατί τα κρά-τη-μέλη, ή μάλλον οι πολιτικοί τους, δεν θέλησαν να απαλλοτριώσουν την ισχύ τους σε κάποιο υπερεθνικό μόρφωμα.

 Αυτό συμβαίνει ειδικά στην εξωτερική πολιτική, όπου το κάθε κράτος εξακολουθεί να παίζει με τα δικά του χαρτιά, σε πολλά ταμπλό, μεταξύ των οποίων και της Αμερικής. Μέσα σ’ αυτό το παιχνίδι, στο οποίο διακρίνονται η Γερμανία και η Βρετανία, τοποθετούνται και οι διαδοχικές διευρύνσεις, που μας έφεραν στην Ενωμένη εν παραλύσει Ευρώπη των «27».Ο τελευταίος Ευρωπαίος ηγέτης Ζακ Ντελόρ, βλέποντας με τη διορατικότητα του αυτόν τον κίνδυνο κατάφερε με τη δική του εμμονή την υιοθέτηση του ενιαίου ευρώ, προσδοκώντας ότι η Νομισματική Ένωση θα εξισορροπήσει κάπως την απουσία της άλλης Ενωσης. Δυστυχώς, και εδώ το χαρτί του εθνικισμού κατάφερε εν μέρει να εξουδετερώσει τη μεγάλη αυτή επιτυχία.
Η Συνθήκη του Μάαστριχ, προκειμένου να εγκριθεί, έβαλε πολύ νερό στο αδύναμοκρασί του Ρήνου. Με πολλές ρήτρες διαφυγής και μια Νομισματική Ένωση χωρίς δόντια, χωρίς τη συμμετοχή της Βρετανίας και μερικών άλλων κρατών-μελών, οδήγησε σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων και σήμερα μετά από δυο ακόμη διευρύνσεις στην Ευρώπη α λα καρτ των «27». Στη καλύτερη περίπτωση μιλούμε για μια λέσχη πολύμορφων συσχετισμών και παρεών χωρίς ενιαία εξωτερική ή αμυντική πολιτική, χωρίς ενιαία ιδεολογία ή κατεύθυνση, με μια μόνο ενιαία αγορά, αλλά με ποικιλία εθνικών οικονομικών πολιτικών.
Η πολυδιαφημισμένη πολιτική της Λισσαβόνας, ούτε σοβαρή πολιτική ήταν ούτε και ποτέ εφαρμόστηκε. Και μια μιλάμε για Λισσαβόνα δεν πρέπει να ξεχνούμε και τον διαμελισμό με άγριους νατοϊκούς βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας, άλλο ένα «κατόρθωμα» της Ε. Ε. με έντονη γερμανική σφραγίδα. Η διάδοχος της Λισσαβόνας «Πολιτική 2020» που τώρα μόλις λανσάρει ο Μπαρόζο, είναι ακόμα πιο άχρωμη, άοσμη και άγευστη, με διαφανή την πρόθεση να μην οδηγήσει πουθενά.
Το τεστ της νομισματικής «ένωσης», που βλέπομε να εξελίσσεται δραματικά αυτές τις μέρες εξ αφορμής του τραγικού ελλείμματος της δικής μας πολιτικής, κατά τα τελευταία χρόνια, καταδεικνύει το ακόμα μεγαλύτερο έλλειμμα ευρωπαϊκής πολιτικής.
Κρίσιμες αποφάσεις παίρνονται όχι με γνώμονα την ασφάλεια του ευρώ, ή έστω το μέλλον του Συμφώνου Σταθερότητας, αλλά με κριτήριο την κοινή γνώμη των ισχυρών ευρωπαϊκών χωρών, η οποία τις περισσότερες φορές διαμορφώνεται από «σοβαρά» έντυπα τύπου Focus.
Το σοβαρότερο ερώτημα όμως που τίθεται αυτή την στιγμή, είναι ποιο θα είναι το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το οποίο εγώ και όσοι παρακολουθούμε από κοντά για χρόνια την πολυπόθητη ένωση, δεν μπορούμε να είμαστε καθόλου αισιόδοξοι… Αντίθετα θα ΄λεγα ότι μας έχει κουράσει όλο αυτό το πίσωγύρισμα τα τελευταία 30 χρόνια.
Και αυτό γιατί δεν βλέπω ούτε την κ. Μέρκελ, ούτε τον κ. Μπράουν, ούτε -σε λιγότερο βέβαια βαθμό- τον κ. Σαρκοζί να αντιλαμβάνονται, πόσο καίριο για το μέλλον, όχι μόνο της Ευρώπης, αλλά του κόσμου, είναι να αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση ενιαία πολιτική, σε όλους τους τομείς, από τον οικονομικό και τον κοινωνικό μέχρι τον περιβαλλοντικό και να πραγματοποιήσει, κατά το ιστορικό πρότυπο της βιομηχανικής, την πράσινη επανάσταση.
Χωρίς τον μετασχηματισμό του σημερινού απαξιωμένου μοντέλου ανάπτυξης σε ένα νέο πρότυπο αειφορίας, με όχημα την πράσινη οικονομία, η ανθρωπότητα και μαζί της και η φύση δεν θα επιβιώσουν πέρα από έναν αιώνα στον πλανήτη Γη.
Η κρίση που πυροδοτήθηκε από την έκρηξη της εικονικής, άπληστης, οικονομίας της «φούσκας» των golden boys, που επισκίασε σε μέγεθος την πραγματική οικονομία δέκα φορές, δεν πρόκειται να περάσει γρήγορα.
Και αν ακόμη γλιτώσουμε -όπως ελπίζω-από αυτήν, με όποιο κόστος, έρχεται η άλλη τριπλή περιβαλλοντική -οικονομική-κοινωνική κρίση της κλιματικής αλλαγής, ασυγκρίτως μεγαλύτερου κόστους και διάρκειας. Και αυτή δεν αντιμετωπίζεται παρά με την πράσινη επανάσταση που προαναφέραμε.
Η πράσινη οικονομία είναι η μόνη που μπορεί να μας βάλει στον σωστό δρόμο της τουλάχιστο ισότιμης μεταχείρισης, ανθρώπου, φύσης και κεφαλαίου, να εντάξει το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος στην αγορά με συστήματα πράσινης φορολογίας, μειώνοντας την υπερφορολόγηση της εργασίας, αλλάζοντας τα πρότυπα κατανάλωσης και μετασχηματίζοντας την σπάταλη κοινωνία της αφθονίας σε κοινωνία του μέτρου και της αλληλεγγύης.
Αυτή είναι η πρόκληση για τους Ευρωπαίους ηγέτες. Μπορούν να απαλλαγούν από την αβάσταχτη μυωπία του εθνικού πολιτικού κόστους, από τις ολέθριες θεωρήσεις τύπου lebensraum και να δουν λίγες δεκαετίες μπροστά; Να ξαναβρούν το όραμα της Ενωμένης Ευρώπης του Ρομπέρ Σουμάν, του Ντε Γκωλ και του Αντενάουερ;
Μπορούν η κ. Μέρκελ, ο κ. Σαρκοζί, ο κ. Μπράουν να αρθούν επιτέλους στο ύψος των περιστάσεων και να προασπίσουν τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, μαζί και το ευρώ; Αν θέλουν παράδειγμα του τι θαύματα φέρνει η σωστή ηγεσία ας δουν το άλμα από την υπό διάλυση Ρωσία του Γιέλτσιν, στην ισχυρή Ρωσία του Πούτιν και του Μεντβέντεφ.
Ιδού νυν καιρός ευπρόσδεκτος, ιδού νυν ημέρα σωτηρίας.