ΚΡΙΣΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗΣ ΗΓΕΣΙΑΣ (ΚΟΖΑΝΗ)

Η διαπίστωση για τη βαθιά κρίση του πνευματικού, εκκλησιαστικού και πολιτικού κόσμου είναι κοινή και αδιαμφισβήτητη. Ο καθένας μας - με τις όποιες εμπειρίες του - έχει περίπου βεβαιωθεί ότι η κοινωνία μας κινείται σε χαμηλά επίπεδα, που ολοένα και πιο πολύ χαμηλώνουν. Αυτό συμβαίνει σε όλους τους τομείς της κοινωνικής αλλά και της ατομικής δράσης των ανθρώπων του καιρού μας. Δεν θα κουραστώ να το επαναλαμβάνω ότι το ουσιαστικό αίτιο αυτού του συμπτώματος είναι η απαιδευσία. Η απαιδευσία που από τους ιθύνοντες επιδιώκεται με όλους τους τρόπους και από εμάς γίνεται ανεκτή. Ο λόγος της ανοχής μας είναι η ψευδαίσθηση ότι αποφεύγοντας το μόχθο που απαιτεί η παιδεία, σαφώς, είναι αγαθό. Απαιτεί, συνεπώς, κόπο. Αν όμως, αποφύγουμε τους κόπους για την παιδεία, θα πολλαπλασιάσουμε τα βάσανα, τους παιδεμούς, για τη ζωή. Και αυτό κάνουμε. Για την πρόσκαιρη αποφυγή των κόπων, φορτωνόμαστε ισόβια ταλαιπωρία, εξαιτίας της απαιδευσίας, που μας κρατάει στο επίπεδο του δούλου. Το πνεύμα, λοιπόν, υποτονικό. Η πολιτική, επίσης, στον καιρό μας. Αναπόδραστα και ο λόγος που αρθρώνουν είναι υποτονικός, κίβδηλος, αλυσιτελής. Έχουμε, συνεπώς, κρίση του πνευματικού και του πολιτικού λόγου, εμφανώς. Τα δυο αυτά είδη - ως συγκοινωνούντα δοχεία - αλληλοεπηρεάζονται και ανατροφοδοτούνται. Όσο κι αν θέλουν πολλοί να υπερασπίζονται τους δυο χώρους και να τους αναγνωρίζουν καλές προθέσεις, φαίνεται να μη γίνονται πειστικοί. Κάτι προκαλεί δυσπιστία. Φαίνεται ότι πνευματικοί και πολιτικοί άντρες στους καιρούς μας είναι «είδος εν ανυπαρξία», όχι απλώς «εν ανεπάρκεια», που συνηθίζουμε να λέμε. Θα προβληθεί η αντίρρηση: υπερβολές. Εύχομαι να είναι δικαιολογημένη. Να κάνουμε κάποιες αναφορές, που ίσως διαφωτίσουν. Ας ρίξουμε πρόχειρες ματιές στην καθημερινή πραγματικότητα - ο καθένας από τη σκοπιά του και η θέση του - και ας αναζητήσουμε την παρουσία του πνεύματος ή της πολιτικής. Καθημερινά βομβαρδιζόμαστε σε όλα τα επίπεδα της ζωής με ό,τι σαχλότερο και αντιπνευματικότερο μπορεί να υπάρξει. ο Τύπος, τα ραδιόφωνα, οι τηλεοράσεις, κάθε μέσο γενικής επικοινωνίας, βρίθουν από κάθε είδους «πνευματική» κοπριά. Τροφοδοτούν το λαό (μικρούς, μεγάλους) με θεάματα και ακροάματα εμετικά, που απευθύνονται στα ζωώδη ένστικτα. Κάθε νεοφώτιστος «δημοσιογράφος» κραδαίνει το μικρόφωνο και εισβάλλει με πάθος μάρτυρα πρωτοχριστιανικών χρόνων στα όσια και ιερά της ζωής, της σκέψης και της ψυχής του ανυπεράσπιστου θεατή και ακροατή. Ξεγυμνώνει τους πάντες και διοχετεύει στην ψυχή τους σαβούρα κάθε είδους: οπτική, ακουστική, γνωστική. Λεηλασία συνειδήσεων. Οχετός προς πάντες. Με στόχο μοναδικό την περιβόητη θεαματικότητα ή ακροαματικότητα. Δηλαδή την κερδοσκοπία. Προς χάρη της κάθε ανοσιούργημα είναι θεμιτό! Η σκύλευση των οσίων και των ιερών είναι θεμιτή. Έτσι γίνεται πράξη. Και ο λαός έρμαιο στη βουλιμία των λαφυραγωγών, στο πάθος των κερδαλέων. Οι τελευταίες αντιστάσεις - όσων είχαν κάποιες - σαρώνονται από τις απανωτές επιδρομές των ελεεινών πιράνχας που ορμούν στη συνείδησή μας αδίστακτα.

Μπροστά σ’ αυτή την παντοειδή λεηλασία, στη βεβήλωση, στο ποδοπάτημα κάθε αξίας, κάθε αξιοπρέπειας και σοβαρότητας, μάταια αναμένει κανείς την παρουσία και τη διαμαρτυρία του πνευματικού κόσμου. Ο λόγος του ή ανύπαρκτος ή τόσο υποτονικός και άνευρος που ισοδυναμεί με τίποτα. Πού είναι θαρραλέες φωνές των διανοούμενων της χώρας να καταγγείλουν, να στηλιτεύσουν με τα μελανότερα χρώματος ασχήμιες που διαπράττονται σε βάρος του ανυπεράσπιστου λαού, της ανώριμης νεότητας; Πού είναι η στηλίτευση των ροζ τηλεφώνων και των άθλιων αγγελιών που εκχυδαΐζουν τα πάντα; Πού είναι οι πνευματικοί ταγοί να σημάνουν συναγερμό κατά των φαύλων φαινομένων που κατακλύζουν την κοινωνία; Πού είναι και πώς εννοούν το χρέος τους τα πνευματικά ιδρύματα και η Εκκλησία; Ποιος είναι ο ρόλος τους μέσα σε μια χειμαζόμενη από εκχυδαϊσμό κοινωνία; Πώς αντιλαμβάνονται τον ηγετικό τους ρόλο; Είναι αρκετό να κατέχουν οι επίσκοποι, οι πρόεδροι και τα μέλη των πνευματικών ιδρυμάτων τους υψηλούς θώκους και να ενθυλακώνουν τους παχυλούς μισθούς; Μέχρι εκεί φτάνει, προφανώς, το ενδιαφέρον τους. Το σαρκίο τους και «έτερον ουδέν». Αυτό, όμως, δεν είναι πνευματική και θρησκευτική ηγεσία, είναι «πνευματική» και «θρησκευτική» «ηγεσία». Δηλ. είναι μαριονέτα. Γιατί οι ηγεσίες οι πραγματικές αγωνίζονται με το λαό και για το λαό. Όταν ο λαός δυστυχεί και η ηγεσία αδιαφορεί, σημαίνει πως αυτή η ηγεσία είναι διαβρωμένη και νοσηρή. Η αδιαφορία ή το ενδιαφέρον, βέβαια, με έργα δηλώνεται κι όχι με λόγια. Άρα τα συμπεράσματα αυτονόητα, σε ό,τι αφορά την πνευματική και εκκλησιαστική ηγεσία. Υπάρχει, όμως, και ο πολιτικός κόσμος, που μεριμνά για οτιδήποτε άλλο εκτός από ό,τι απασχολεί και συμφέρει το λαό.

Πλήττονται τα λαϊκά στρώματα από την ανεργία, φτώχεια, δυστυχία. Αδιάφορος ο πολιτικός κόσμος διπλασιάζει τις αποδοχές των βουλευτών. Και ψηφίζεται από όλες τις πτέρυγες - εκτός του ΚΚΕ - η διάταξη! Τι σύμπνοια πολιτικού κόσμου! Και η αιτιολόγηση (φωνάζει ο κλέφτης να φύγει ο νοικοκύρης!): για φτάσουν στα επίπεδα των άλλων χωρών της Ευρώπης! Αυτοί μόνο! Οι εκπρόσωποι του λαού. Και ο λαός; Αυτός ο λαός που εκπροσωπούν, δεν πρέπει να φτάσει στα επίπεδα των λαών των άλλων χωρών της Ευρώπης; Σιγά τώρα που θα ποτίσουμε και τη γλάστρα!

Ποια η αντίδραση κάθε πνευματικού, θρησκευτικού, πολιτικού, δικαστικού, λαϊκού στρώματος σ’ αυτές τις ραγδαίες εκβαρβαρώσεις της ζωής, της ψυχής, της οικονομίας, της ισορροπίας στον κοινωνικό ιστό, που έτσι διαβρωμένος θα καταντήσει ανίσχυρος να σταθεί στα πόδια του, ενώ τόσοι γύρω του επιβουλεύονται τα πάντα;

Με τέτοιο πνευματικό κόσμο άφωνο, αδιάφορο, αμέτοχο – με τέτοιο πολιτικό κόσμο άκρως αμοραλιστικό, με τέτοια δικαιοσύνη άπρακτη, με τέτοιον τύπο των κουπονιών και τηλεοράσεις εκχυδαϊσμού, πώς θα σταθεί ο λαός φρουρός αυτής της λεηλατούμενης πατρίδας; Ποια πρότυπα και ποια κίνητρα έχοντας στη συνείδηση του; η πολύπλευρη και πολύτροπη πνευματική και πολιτική κρίση διαβρώνει επικίνδυνα το λαό και η κατάσταση έχει φτάσει στα όρια της εξάντλησης. Οι ηγέτες οφείλουν να συνέλθουν, πριν να είναι αργά. Δε χρειάζονται άλλες δοκιμασίες για τον τόπο.  

ΚΩΤΣΑΔΑΜ