Si vis pacem para bellum (ΚΟΖΑΝΗ)

Όταν ο εχθρός δεν σέβεται τα ιερά και τα όσια, δεν κάθεσαι να μιλάς για φιλία και συνεργασία, αλλά στυλώνεις τα πόδια σαν μουλάρι. Αντιθέτως, η ελληνική εξωτερική πολιτική εδώ και δεκαετίες επιδεικνύει περίεργη υποχωρητικότητα στην τουρκική αδιαλλαξία και επιθετικότητα.

Ο Ερντογάν ήρθε στην Αθήνα (14.5.2010) να εγκαινιάσουμε «νέες φιλίες». Τί μάς είπε όμως στην ουσία: Να μην περιμένουμε καμία υποχώρηση. Αντιθέτως, κατηγόρησε για όλα τους Έλληνες και έθεσε και ζήτημα Θράκης. Για την Κύπρο είπε ότι φταίνε οι Ελληνοκύπριοι που απέρριψαν το σχέδιο Ανάν. Για τη Χάλκη και το casus belli τα μάσησε. Για τη Θράκη είπε ότι πρέπει να εκλέγουν οι «Τούρκοι» μόνοι τους τον μουφτή. Για τις παραβιάσεις των τουρκικών αεροπλάνων είπε ότι δεν φέρουν οπλισμό, ενώ έχουν τα ελληνικά! Για τα άλλα τσιμουδιά.

Στο μόνο που έχει κάποιο δίκαιο είναι οι παραβιάσεις εναερίου χώρου: Βάσει των διεθνών συμβάσεων, ο εναέριος χώρος ισούται με τα χωρικά ύδατα, τα οποία μπορούν να επεκταθούν από τα 6 στα 10 ναυτικά μίλια. Εμείς, χωρίς να επεκτείνουμε τα χωρικά μας ύδατα, θεωρούμε ότι έχουμε εναέριο χώρο 10 μιλίων, επειδή έχουμε το δικαίωμα επέκτασης, που όμως δεν ασκούμε λόγω του φόβου της Τουρκίας. Όταν, λοιπόν, τα τουρκικά αεροπλάνα εισέρχονται στα 10 μίλια του εναερίου χώρου, εμείς το θεωρούμε παραβίαση, αλλά αυτό δεν ισχύει βάσει των διεθνών κανόνων. Υπάρχει και το FIR Αθηνών. Βάσει αυτού, η Ελλάδα είναι υπεύθυνη για τις πτήσεις σε κάποιο χώρο πάνω από το Αιγαίο. Μέρος του χώρου αυτού είναι εθνικός χώρος και ένα μέρος διεθνής. Κάθε αεροπλάνο που εισέρχεται στο FIR Αθηνών πρέπει να ενημερώνει την Αθήνα για λόγους ασφαλείας. Οι Τούρκοι δεν τον κάνουν, παραβαίνοντος τη νομοθεσία για το FIR, χωρίς όμως να παραβιάζουν τον εναέριό μας χώρο. Οι Τούρκοι βέβαια περνούν και τα 6 μίλια στον εναέριο χώρο, αλλά δεν είναι όλες οι θεωρούμενες παραβιάσεις όντως παραβιάσεις.

Πέρα από τα καλά λόγια του Ερντογάν, στο πίσω μέρος του μυαλού των Τούρκων άμεσα είναι η Θράκη. Η επιρροή της Τουρκίας στην ελληνική Δυτ. Θράκη δεν είναι απλό σχέδιο μιας τυχάρπαστης πολιτικής, αλλά εντάσσεται στο νεο-οθωμανικό δόγμα της εξωτερικής πολιτικής της γείτονος, όπως διατυπώθηκε κυρίως από τον Τούρκο υπ.εξ. Νταβούτογλου. Βάσει του δόγματος αυτού (βλ. άρθρο Β. Μαρκεζίνη, «Έθνος», 1.8.2009), οι Τούρκοι προσπαθούν να αποκτήσουν επιρροή σε όλες τις χώρες που ανήκαν παλαιότερα στην Οθωμανική αυτοκρατορία, ενώ η Τουρκία ασκεί πολυδιάστατη πολιτική, χωρίς να διακατέχεται από αισθήματα μειονεξίας απέναντι σε ΗΠΑ, ΕΕ αλλά και στο Ισραήλ, και συνάπτοντας σχέσεις με όποιον την αρέσει, δηλ. βάσει των συμφερόντων της. Στον αντίποδα αυτού του δόγματος είναι το κεμαλικό δόγμα, που προβάλλει μια εθνικιστική Τουρκία, η οποία συνεργάζεται άριστα με τις ΗΠΑ, ως ο χωροφύλακάς τους στην περιοχή. Το νεο-οθωμανικό δόγμα το προέβαλε παλαιότερα ο Οζάλ, που δεν έκρυψε τις κουρδικές του ρίζες. Πέθανε νέος και αιφνιδίως από καρδιά. Στους συγγενείς του δεν επετράπη η νεκροψία από το στρατιωτικό κατεστημένο…

Ερντογάν και Νταβούτογλου, λοιπόν, έχουν οργώσει Ανατολή και Δύση, προώθησαν την επιρροή τους στα Βαλκάνια (Βοσνία, Αλβανία, Σκόπια), αποκατάστησαν τις σχέσεις με Αρμενία και Συρία, τα πάνε καλά με Ιράν, Ιράκ, έγιναν προστάτες των Αράβων αλλά έχουν και στρατιωτική συνεργασία με το Ισραήλ, παρά τις «τάχα μου» εντάσεις. Ακόμη, διεκδικούν την είσοδό τους στην ΕΕ, παρότι ότι δεν αναγνωρίζουν την Κύπρο που ανήκει στην ΕΕ, έχουν στενή συνεργασία με τους Ρώσους, οι οποίοι θα κατασκευάσουν πυρηνικό εργοστάσιο στην Τουρκία, και δεν είχαν πρόβλημα να αρνηθούν βοήθεια στις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράκ. Την πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική ακολούθησε και ο Ατατούρκ, όταν τα ελληνικά στρατεύματα έφθαναν στην Άγκυρα το 1922. Τότε ο Κεμάλ ήλθε σε συμφωνία με τον Λένιν (Μάρτιος 1921) και πήρε τεράστιο οπλισμό και εκατ. ρούβλια, γεγονός που τρομοκράτησε τους Ευρωπαίους, οι οποίοι έσπευσαν να βοηθήσουν τον Κεμάλ. Εμείς, για να μην παρεξηγηθούν οι σύμμαχοι, στείλαμε εκστρατευτικό σώμα στη Σεβαστούπολη το 1918, για να χτυπήσει τους μπολσεβίκους!

Επίσης, στο πλαίσιο του νέου δόγματος η τουρκική κοινωνία θεωρείται ως «πολυπολιτισμική», ένα έξυπνο κόλπο να φιμώσουν τους Κούρδους και τις πολλές τους μειονότητες, οι οποίες πλέον δεν δικαιούνται να ζητάνε δικαιώματα. Όλες οι μειονότητες χωράνε στο τουρκικό κράτος, αρκεί να μην φωνάζουν. Ο Ερντογάν μάλιστα έκανε «αυτοκριτική» για τη συμπεριφορά των Τούρκων απέναντι στους Αρμένιους και τους Έλληνες της Τουρκίας, ανέξοδη βέβαια, αφού δεν συνοδεύτηκε από κάποιες ενέργειες αποκατάστασης στην πράξη. Έτσι, στη γείτονα παρουσιάζεται η περίεργη κατάσταση, οι κεμαλιστές να προωθούν εθνικιστικές και αντιευρωπαϊκές θέσεις για μια μοντέρνα δημοκρατία, συνεπικουρούμενοι από τους κομουνιστές (!), ενώ οι ισλαμιστές να αντιστέκονται στις ΗΠΑ και να ακολουθούν φιλοευρωπαϊκή πολιτική!

Γιατί το ενδιαφέρον όμως των Τούρκων για τη Θράκη; Πρώτον, διότι εκεί υπάρχει τουρκογενής μειονότητα, και ενδιαφέρονται για την επιρροή τους στη Θράκη μέσω της μειονότητας. Οι Τούρκοι ομιλούν για τουρκική μειονότητα, και θέλουν ο μουφτής της Ξάνθης να εκλέγεται από τους μουσουλμάνους, ώστε να αποτελεί πράκτορά τους, και όχι να ορίζεται από το ελληνικό κράτος, όπως ορίζει η Συνθήκη της Λωζάνης (1923). Είναι ηλίου φαεινότερον ότι οι Τούρκοι θέλουν να καταργήσουν τη Συνθήκη της Λωζάνης. Τους Έλληνες βέβαια της Πόλης και της Τουρκίας – όσους δεν σκότωσαν ή δεν έδιωξαν το 1955 – τους αποκαλούν «Ρωμιούς» και όχι Έλληνες.

Η Θράκη αποτελεί ζωτικό χώρο της Τουρκίας, αν λάβει κανείς υπ’ όψιν και τους Τούρκους της Βουλγαρίας – 10% της χώρας! Προς αυτό έχουν συμπαραστάτες τους Γερμανούς, οι οποίοι από τον 19^ο αι. διατηρούν άρρηκτους δεσμούς με τους Τούρκους – θυμηθείτε και τις θεωρίες του πράκτορα Φαλμεράυερ. Οι Γερμανοί, προσπαθώντας να προβάλλουν παντοδαπές μειονότητες για ευνόητους λόγους, υποστηρίζουν πάντοτε τους Τούρκους, που έχουν ανοιχτούς λογαριασμούς στα Βαλκάνια και βέβαια στη Θράκη. Γερμανός πολιτικός δήλωσε μάλιστα προ καιρού, ότι οι χώρες των Βαλκανίων ζούσαν ειρηνικότερα υπό την οθωμανική κυριαρχία…! Τα φαντάσματα του μεσοπολέμου ξύπνησαν. Έτσι, δεν είναι τυχαία κάποια γελοιογραφία που δημοσιεύτηκε στη σοβαρή γερμανική FAZ (29.4.2010), η οποία δείχνει τον Παρθενώνα με τουρκική σημαία, και κάποιον Γερμανό τουρίστα να λέγει στη γυναίκα του, ότι χαίρεται πως οι Τούρκοι «έσωσαν» την Ελλάδα, ώστε να μην χάσει τα λεφτά του! Απύθμενο γερμανικό αίσχος.

Ο δεύτερος και κυριότερος λόγος για το ενδιαφέρον των Τούρκων στη Θράκη, είναι ότι θέλουν να τη χρησιμοποιήσουν ως χαρτί για τα άλλα ελληνοτουρκικά ζητήματα. Η συνταγή είναι γνωστή στην ιστορία της διπλωματίας. Ένα παράδειγμα από την πρόσφατη ελληνοτουρκική ιστορία: Όταν υπήρχαν προβλήματα στην Κύπρο τη δεκαετία του 1950, οι Τούρκοι καθάρισαν τους Έλληνες της Πόλης (Σεπτεμβριανά 6^ης Σεπτ. 1955). Τί κάνουν δηλ. οι Τούρκοι: Δημιουργούν τετελεσμένα, και εμείς τρέχουμε από πίσω. Αν εξαιρέσει κανείς την υφαλοκρηπίδα, όλα τα άλλα προβλήματα τα έχουν δημιουργήσει οι Τούρκοι. Επίσης, όταν δεν συμφωνούμε σε ένα σοβαρό πρόβλημα, δημιουργούν ένα νέο ήσσονος σημασίας, ώστε να έχουν κι άλλο χαρτί στο τραπέζι. Έτσι, υποχωρώντας στο ήσσονος σημασίας θέμα, πιέζουν τον αντίπαλο να υποχωρήσει στο μείζονος σημασίας, ενώ οι ίδιοι παραμένουν αδιάλλακτοι.

Ποια είναι η δική μας πολιτική; Υποχωρητικότητα σε όλα, και τρέχουμε πίσω από τις εξελίξεις αντί να απαιτούμε. Δεν επεκτείνουμε τα χωρικά ύδατα, δεν επιβάλλουμε casus belli για την παραβίαση χωρικών υδάτων, ενώ επιτρέπουμε τους Τούρκους να μιλάνε για γκρίζες ζώνες. Χτίζουμε τζαμί στην Αθήνα, αντί να το χρησιμοποιήσουμε ως αντίβαρο για τη λειτουργία της Θεολ. Σχ. Χάλκης. Υποστηρίζουμε θερμά την ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, ενώ αυτή δεν αναγνωρίζει την Κύπρο. Αντί να ζητάμε αποζημιώσεις για τις περιουσίες των Ελλήνων της Πόλης, ανεχόμαστε να αποκαλούνται οι μουσουλμάνοι της Θράκης Τούρκοι. Ενώ ο Πούτιν μας παρακαλούσε για τους αγωγούς, εμείς στηρίζαμε μονοκούκι ΗΠΑ και ΕΕ, που δεν μας «επέτρεψαν» να εγκαταστήσουμε τους S-300 στην Κύπρο. Το επιχείρημα ότι η Τουρκία είναι γεωπολιτικά σημαντικότερη από την Ελλάδα ισχύει εν μέρει, αλλά εμείς δεν αξιοποιήσαμε τη δική μας γεωπολιτική σημασία. Οι πολιτικοί μας δεν είχαν ποτέ το θάρρος να ακολουθήσουν το συμφέρον της χώρας κόντρα στους Δυτικούς, ενώ ο λαός μας πουλήθηκε στα ευρώ και τα δολάρια.

Η Τουρκία εκμεταλλεύτηκε τις συγκυρίες, τη διάλυση της ΕΣΣΔ, και αναδείχθηκε σε ισχυρό παράγοντα στην περιοχή, ενώ εμείς βραχυκυκλωθήκαμε στην εσωστρέφεια, τα οικονομικά προβλήματα και τη φοβία να ξεκολλήσουμε από τη Δύση. Έτσι, η Τουρκία μάς βλέπει σαν μια χαψιά, και δεν καταδέχεται να μας δεχθεί ως ισότιμους εταίρους στο τραπέζι. Για αυτό μην περιμένουμε τίποτε από τις αερολογίες περί ειρήνης και φιλίας του Ερντογάν. Αν θέλει να τον πάρουμε σοβαρά, τουλάχιστον ας αναγνωρίσει τα ελληνικά σύνορα και ας αποστρατικοποιήσει τα παράλια και την Κύπρο, να μην καταξοδευόμαστε με τις αγορές όπλων.

Τί μπορούμε να κάνουμε; Si vis pacem para bellum (αν θες ειρήνη, ετοιμάσου για πόλεμο). Ο φόβος φυλάει τα έρμα. Να οργανωθούμε ως χώρα και ως κοινωνία με συλλογικό πνεύμα, χωρίς κόμπλεξ κατωτερότητας στη διεθνή πολιτική σκηνή, να αφήσουμε τις αφέλειες για καλή γειτνίαση και συνεργασία, και να μιμηθούμε τους Τούρκους στη πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική. Και ας διαβάζουμε και λίγο ιστορία, και να τη λέμε και στα παιδιά μας.