ΤΑ ΤΡΙΑ ΜΕΓΑΛΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΜΑΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ (ΚΟΖΑΝΗ)

Τα στραβά και ανάποδα στο εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι πάρα πολλά. Δεν διορθώνονται και συνεχώς χειροτερεύουν.

Την δεκαετία του 1980 επιχειρήθηκε ο εκδημοκρατισμός του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Δημιουργήθηκαν τα δεκαπενταμελή συμβούλια που εκλέγονταν με ψηφοφορία.

Δεν ήμασταν ακόμα ώριμοι για παρόμοιο εκδημοκρατισμό. Προέβαλαν αιτήματα που δεν μπορούσαν να εφαρμοσθούν. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να ακολουθήσουν απεργίες και καταλήψεις των σχολείων.

Για πολλούς μήνες δεν γίνονταν μαθήματα και οι καταστροφές που προκαλούνταν στα σχολεία (εξοπλισμός και κτίρια) ήταν ανυπολογίστου αξίας.

Μόλις έληγαν οι καταλήψεις άρχιζαν οι απεργίες των διδασκόντων με διάφορα αιτήματα. Αποτέλεσμα, ο πραγματικός χρόνος διδασκαλίας των μαθημάτων να μην περνάει τους τρεις με τέσσερις μήνες το χρόνο. Πώς θα μάθαιναν γράμματα τα παιδιά; Πού θα βρίσκονταν τα κονδύλια για την αποκατάσταση των ζημιών; Κατακαημένη Ελλαδίτσα!

Συνεχίζεται η κακοδαιμονία. Όλοι οι υπουργοί προσπαθούν να διορθώσουν τα στραβά και τα χειροτερεύουν. Τώρα πάμε να κάνουμε τα λεγόμενα «ολοήμερα» σχολεία. Πρόκειται για κακή ερμηνεία της λέξης. Ολοήμερο σχολείο θεωρείται αυτό που λειτουργεί από τις οκτώ το πρωί μέχρι τις δύο το μεσημέρι.

Ολοήμερο σχολείο έβγαλα εγώ και οι συνομήλικοί μου, όσοι υπάρχουν τώρα. Πηγαίναμε στις οκτώ, σχολούσαμε στη μία το μεσημέρι. Τρώγαμε και ξανά το απόγευμα από τις 4 μέχρι τις 6. Αυτό γίνονταν έξι μέρες την εβδομάδα, εκτός από το απόγευμα της Τετάρτης και του Σαββάτου. Τα απογεύματα κάναμε δευτερεύοντα μαθήματα, μουσική, γυμναστική, ζωγραφική, γαλλικά κ.λ.π.

Πειθαρχεία και ησυχία απόλυτη επικρατούσε στην τάξη. Αν ένας μαθητής ήθελε να μάθει το μάθημα μπορούσε να το μάθε στο σχολείο και στο σπίτι δεν χρειαζόταν παρά μια απλή ανάγνωση.

Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές ήταν πραγματικοί μεταδότες των γνώσεών τους. Υπήρχαν βέβαια και οι εξαιρέσεις που γρήγορα τους αποκάλυπταν οι μαθητές και τότε χαλούσε η ησυχία στην τάξη από τα γιουχαΐσματα και ο διδάσκων έφευγε. Φροντιστήρια δεν υπήρχαν διότι δεν χρειάζονταν. Με τις γνώσεις που έπαιρνες και με μια ξεχωριστή μελέτη στο σπίτι μπορούσες να μπεις σε όποιο πανεπιστήμιο ήθελες. Τώρα πολλά παιδιά αρχίζουν φροντιστήρια από το γυμνάσιο και κυρίως στις δύο τελευταίες τάξεις του λυκείου πάνε όλα τα παιδιά.

Τώρα είναι πάρα πολλοί οι μαθητές που θέλουν να ακολουθήσουν κάποιο πανεπιστημιακό κλάδο. Ο ανταγωνισμός είναι τεράστιος και κατά κανόνα σπουδάζουν οι καλύτεροι. Υπάρχει όμως μια διέξοδος. Όσοι αποτυγχάνουν φεύγουν στο εξωτερικό. Οι περισσότεροι σε πανεπιστήμια της κακιάς ώρας και κάποτε επιστρέφουν επιστήμονες αμφιβόλου ποιότητας.

Στο γυμνάσιο της επαρχίας Καστοριάς μπήκαμε το 1935 45 μαθητές και τελειώσαμε το 1941 18. Υπήρχε μόνο ένα γυμνάσιο για 35 χιλ. κατοίκους.

Από τους 18 που αποφοιτήσαμε πήγαμε στο πανεπιστήμιο μόνο έξι. Οι σπουδές ήταν δύσκολες και πολυδάπανες. Οι άλλοι 12 βρήκαν τον επαγγελματικό δρόμο τους.

Ακούω στην τηλεόραση ότι θα αρχίσουν τα παιδάκια αγγλικά από την 1^η του δημοτικού. Δηλαδή πριν μάθουν την μητρική τους γλώσσα και το ελληνικό αλφάβητο θα αρχίσουν να μαθαίνουν και το αγγλικό. Αντίο ελληνική γλώσσα. Αντίο πατρίδα.

Στην Ανατολική Μακεδονία και στην Δυτική Θράκη, όπου υπάρχουν μουσουλμάνοι Έλληνες, άρχισε να διδάσκεται και η τουρκική γλώσσα. Λέγεται ότι θα αρχίσει να διδάσκεται και η αλβανική γλώσσα σε πολλά σχολεία που έχουν πολλά Αλβανάκια.

Φαίνεται ότι μας χτύπησε «θεϊκός κεραυνός» στο κεφάλι. Θέλουμε να εφαρμόσουμε την πολυπολιτισμικότητα στη χώρα μας πρώτοι για να πάρουμε το βραβείο της «ανοιχτής παλάμης» για την πρωτοπόρο θέση που έχουμε πάρει. Είδε κανείς στην Αλβανία, στην Βουλγαρία, στα Σκόπια και την Τουρκία, ακόμα, να κάνουν υποχρεωτική την ελληνική γλώσσα;

Τα Βαλκάνια έχουν καθορισθεί σαν μια από τις περιοχές του κόσμου όπου θα εφαρμοσθεί, πειραματικά, η πολυπολιτισμική διαβίωση των κατοίκων του. Δηλαδή θα μιλιέται μια γλώσσα, θα υπάρχει ένα κράτος με μια πρωτεύουσα και όλοι οι λαοί που τα κατοικούν θα αποτελέσουν ένα κράτος.

Στον πειραματισμό αυτό συμφώνησαν, στα χαρτιά, όλοι, στην πράξη όμως μόνο εμείς αρχίσαμε να εφαρμόζουμε αρκετές από τις διαταγές που καθορίστηκαν. Οι άλλοι όλοι οι λαοί το μελετούν το ζήτημα και δεν κάνουν τίποτε.

Γιατί να μην καθορισθεί η Ελληνική γλώσσα, σαν αρχαιότερη, ως κύρια γλώσσα; Και γιατί να μην καθορισθεί σαν πρωτεύουσα του χώρου αυτού η Θεσσαλονίκη;

Βέβαια όλα αυτά αποτελούν θεωρίες, που αν τις εξετάσει κάποιος πρακτικά θα δει ότι βρίσκονται στη σφαίρα του ανεφάρμοστου. Αυτός είναι και ο λόγος, που οι άλλοι εξετάζοντας πρακτικά το όλο θέμα το τοποθετούν στη σφαίρα του ανεφάρμοστου και δεν κάνουν τίποτε. Εμείς, όπως έγραψα και παραπάνω, πάντα αφελείς και πρωτοπόροι, αρχίσαμε να εφαρμόζουμε τα ανεφάρμοστα και τα αντίθετα προς το συμφέρον της πατρίδας μας. Μια ζωή αυτά τα «χαζά» κάνουμε.

Θα κάνω μια αναδρομή για να αναφέρω τα πανεπιστήμια που υπήρχαν στην Ελλάδα μέχρι το 1945.

Στην Αθήνα υπήρχε το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο με όλες τις σχολές, πλην κτηνιατρικής. Το Μετσόβειο Πολυτεχνείο, ένα ίδρυμα με παγκόσμια αναγνώριση των πτυχίων του. Η Ανωτάτη Εμπορική και η Γεωπονική σχολή. Στην Θεσσαλονίκη υπήρχε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο, που άρχισε να λειτουργεί από την δεκαετία του 1920, χωρίς ιατρική, οδοντιατρική και φαρμακευτική σχολή. Αυτές έγιναν μετά το 1945.

Τις δεκαετίες του 1960-70 έγιναν τα πανεπιστήμια των Πατρών, των Ιωαννίνων, του Ηρακλείου και της Αλεξανδρούπολης – Θράκης.

Στην Ελλάδα όλα ξεκινούν χωρίς ιδιαίτερο προγραμματισμό και υποδομή και στη συνέχεια ολοκληρώνονται. Τώρα αυτά λειτουργούν καλά.

Στη συνέχεια έγιναν τα ιδρύματα τεχνολογικής εκπαίδευσης, που στην αρχή λέγονταν ΚΑΤΕΕ και μετά ονομάσθηκαν ΤΕΙ.

Γέμισαν όλες οι περιοχές από νέα πανεπιστήμια και ΤΕΙ. Το όλο θέμα πήρε και οικονομικές διαστάσεις, διότι όλες οι επαρχιακές πόλεις ήθελαν από ένα ανώτατο ίδρυμα για να έρχονται παιδιά και να αφήνουν χρήματα (ενοίκια, διατροφή κλπ.). Αυτό το θέμα άρχισε να παίρνει τη μορφή του γελοίου, για να μην πω του τραγικού. Διότι σπούδαζαν παιδιά χωρίς να τους δίνεται η ανάλογη θεωρητική και πρακτική μόρφωση. Βέβαια τα παλαιά πανεπιστήμια οργανώθηκαν καλά, αλλά τα νέα έδιναν υποβαθμισμένα πτυχία.

Το φοβερό ήταν ότι έμπαιναν σπουδαστές με απολυτήρια λυκείου κάτω από το δέκα και λιγότερο. Όταν δε καθόρισε η κ. Μαριέττα Γιαννάκου ότι πρέπει να εισάγονται με βαθμό πάνω από το 10 τότε φάνηκε η γύμνια των σχολείων μας. Δεν εισάγονταν ούτε το 60%. Οι επαρχιακές πόλεις άρχισαν να υποφέρουν οικονομικά. Τώρα επανήλθε  το προηγούμενο καθεστώς του μικρού βαθμού. Οι πόλεις πανηγυρίζουν, αλλά η γενική οικονομική κρίση δεν θα επιτρέψει τις σπουδές τόσων πολλών σπουδαστών και θα πάνε άδικα οι πανηγυρισμοί.

Όλα αυτά τα ευτράπελα γίνονται διότι δεν εφαρμόζεται ο προγραμματισμός που ανέφερα προηγουμένως, ούτως ώστε να ξεκαθαρίζουν ποιοι μπορούν να πάνε σε ανώτερες και ανώτατες σχολές τελειώνοντας τις 3 τάξεις του γυμνασίου. Οι νέοι μας θα γνωρίζουν πού μπορούν να πάνε και ποιον επαγγελματικό ή επιστημονικό κλάδο θα πρέπει να ακολουθήσουν για να πετύχουν στη ζωή. Οι σπουδές δεν είναι το παν.

Άκουγα προ ημερών ότι το υπουργείο Παιδείας θα κάνει αποσυμφόρηση των πανεπιστημίων και των ΤΕΙ. Ένα είδος «Καλλικράτη». Θα συγχωνευθούν κατά μεγάλες περιφέρειες τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ για να πάψει το σημερινό φαινόμενο, κάθε επαρχιακή πόλη να έχει και από μία σχολή.

Πέρασαν εννέα χρόνια από τότε που ιδρύθηκε το πανεπιστήμιο στην Κοζάνη και ακόμα υπολειτουργεί. Τι το θέλει το πανεπιστήμιο η Θεσσαλία, όπως και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου; Για το πανεπιστήμιο της Θράκης μπορεί κανένας να συζητήσει την ύπαρξή του λόγω του ότι συνορεύει με την Τουρκία.

Μακάρι να γίνει αυτή η συγχώνευση για να βελτιωθούν οι συνθήκες λειτουργίας των ανωτάτων ιδρυμάτων. Έστω και αργά, στο παρά πέντε.

.Μ. Παπακυρίλλου