ΤΑ ΚΕΝΑ ΤΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ (ΚΟΖΑΝΗ)

Πολλά πανεπιστήμια και ΤΕΙ και πάρα πολλοί σπουδαστές.

Λίγοι σπουδαστές γνωρίζουν τον σκοπό για τον οποίο βρίσκονται στα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Μπορεί να είναι το 30%, που παρακολουθούν και τελειώνουν κανονικά. Αυτοί είναι οι καλοί φοιτητές. Ένα άλλο ποσοστό προσπαθεί με λιγότερη επιτυχία. Πάντως προσπαθεί. Το 10 με 15% είναι οι συνδικαλιστές και οι ταραξίες, που στο τέλος παίρνουν τα πτυχία τους με ανορθόδοξα μέσα και τρόπους.

Το κακό είναι ότι οι καλοί σπουδαστές δεν ανακατεύονται στα συνδικαλιστικά πράγματα και μένουν ασύδοτοι οι λίγοι.

Κατά την δεκαετία του 1980 δόθηκαν από το κράτος μεγάλα δικαιώματα για τα οποία δεν ήταν άξιοι και προετοιμασμένοι οι φοιτητές. Τους δόθηκε η δυνατότητα να συμμετέχουν κατά 33% στην ψηφοφορία για την εκλογή των καθηγητών και των πρυτανικών αρχών. Αν είναι δυνατόν οι σπουδαστές να έχουν την γνώση και την ωριμότητα να διαλέγουν και να εκλέγουν τους ανθρώπους που θα τους διδάξουν.

Το όλο θέμα κατέληξε σε συναλλαγές. Οι συνδικαλιστές πήγαιναν στον υποψήφιο και συζητούσαν εκβιαστικά. «Θα σε ψηφίσουμε αν υποσχεθείς ότι αναλαμβάνοντας καθηγητική έδρα θα μας βάλεις εμάς καλό βαθμό στις εξετάσεις, αλλά και όποιον άλλο σου υποδείξουμε». Με τον τρόπο αυτό δεν εκλέγονταν οι άξιοι και οι καλύτεροι, αλλά όσοι είχαν ελαστική συνείδηση. Αντίστοιχα διπλώματα έπαιρναν μαζί με τους καλούς και όλοι αυτοί οι ταραξίες.

Με την κατάσταση αυτή και με την έλλειψη κάθε έννοιας πειθαρχίας στα πανεπιστήμια, έγιναν αυτά άνδρα παρανομίας.

Σε συνδυασμό με το πανεπιστημιακό «άσυλο», που καθιερώθηκε επί της εποχής που ήμουνα φοιτητής, την δεκαετία του 1940-50, στα πανεπιστήμια άρχισαν να γίνονται «τέρατα και σημεία». Έφθασαν στο σημείο να κλειδώσουν στο γραφείο του τον πρύτανη και το συμβούλιο. Να μη τους επιτρέπουν να βγουν από την αίθουσα ούτε για σωματική τους ανάγκη, αν δεν υπέγραφαν κάποιες αποφάσεις παράλογες και παράνομες.

Πριν καθιερωθεί το άσυλο μπορούσε ένας αστυνομικός να μπει στο πανεπιστήμιο και να συλλάβει κάποιον. Απαγορεύθηκε η είσοδος αστυνομικών. Τα πανεπιστημιακά ιδρύματα έγιναν πνευματικά ιδρύματα στα οποία επιτρέπονταν η διακίνηση ιδεών. Αυτό ήταν μια σωστή ενέργεια που τελικά καταστρατηγήθηκε και από άνδρα διακίνησης ιδεών, μετατράπηκαν σε άνδρα διακίνησης ναρκωτικών, λαθραίας αγοραπωλησίας απαγορευμένων εμπορευμάτων, αλλά και όπλων με τρομοκράτες Αυτοί μπαινοέβγαιναν χωρίς να μπορεί η αστυνομία να τους συλλάβει. Από το ένα κακό πέσαμε στο άλλο, που έγινε χειρότερο.

Καταλήψεις πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, όπως το Πολυτεχνείο, όπου η αστυνομία δεν μπορούσε να μπει και να τους βγάλει.

Ανακατεύονταν και κάθε είδους αναρχικοί, που δεν είχαν καμία σχέση με σπουδές. Ακολουθούσε η καταστροφή των πάντων, από επιστημονικές εργασίες τεράστιας αξίας, μέχρι καταστροφή των κτιρίων. Κατασκευές που έγιναν με τον ιδρώτα των φορολογουμένων πολιτών. Μετά ζητούμε ποσοστιαία αύξηση του προϋπολογισμού για την παιδεία. Μετά ζητούμε προστασία αύξηση του προϋπολογισμού για την παιδεία. Γιατί; Για να τα καταστρέψουν κάποια κακοποιά στοιχεία και κάποιοι ανεγκέφαλοι σπουδαστές;

Δεν γνωρίζω αν αυτού του τύπου οι καταστροφές γίνονται και σε άλλες πολιτισμένες χώρες. Ποιόν πολιτισμό έχουν αυτοί οι νέοι μας που δεν σκέπτονται το τι εγκλήματα κάνουν με τις πράξεις τους αυτές;

Κάθε εκπαιδευτική χρονιά, με κανονικά μαθήματα, δεν διαρκεί περισσότερο από 3 με 4 μήνες. Κατά τα τελευταία τριάντα χρόνια δεν θυμάμαι παρά λίγες χρονιές να έγιναν κανονικά μαθήματα.

Κατά τις χρονιές 1950 με 1960 λειτούργησαν σχετικώς καλά τα πανεπιστήμια. Οι τότε φοιτητές κατηγορούσαν εμάς που σπουδάσαμε κατά την κατοχή και τον συμμοριτοπόλεμο, που κάθε χρονιά την κάναμε 3 έως 4 μήνες. Μας χαρακτήριζαν σαν αγράμματους. Και όμως εμείς, όπως έγραψα και σε κάποιο παλαιότερο άρθρο μου, καλύψαμε επιτυχώς για 30 με 40 χρόνια τις επιστημονικές ανάγκες της κοινωνίας, αλλά και των πανεπιστημίων. Τα τελευταία 30 χρόνια η εκπαίδευση είναι πολύ χαμηλή και οι αποφοιτούντες, στον μεγαλύτερο αριθμό τους έχουν τα κακά τους χάλια. Τους σώζει η μετεκπαίδευσή τους στο εξωτερικό. Όσοι δεν μετεκπαιδεύονται μαθαίνουν, τελικά, την επιστήμη τους με την μακροχρόνια άσκηση του επαγγέλματος. Βέβαια, όπως έχω ξαναγράψει, υπάρχουν και οι εξαιρέσεις, του 30% περίπου, των επιμελών και καλών φοιτητών.

Δίδαξα ανατομία και χειρουργική σε πέντε σειρές, ετήσιες, στις μαθήτριες αδελφές νοσοκόμες, που στεγάζονταν στο «Γκέρτσειο» και σε δύο σειρές εθελοντριών νοσοκόμων του Ερυθρού Σταυρού, τρίμηνης διάρκειας.

Από την διδακτική αυτή απασχόληση διαπίστωσα ότι είχα έναν ικανοποιητικό βαθμό μετάδοσης, στις μαθήτριες, των ιατρικών γνώσεων που προέβλεπε το αναλυτικό πρόγραμμα. Ακόμα διαπίστωσα ότι δεν είχαν βιβλία για να διαβάσουν και αποφάσισα να γράψω δύο βιβλία χειρουργικής και μία ανατομίας. Το γράψιμο αυτών των βιβλίων διαπίστωσα ότι ήταν κατανοητό από όσες και όσους διάβαζαν τα γραπτά μου. Από τότε (1976-81) άρχισα να γράφω ιατρικά, ιστορικά και γενικού ενδιαφέροντος θέματα σε βιβλία και εφημερίδες. Έτσι αισίως έφθασα να έχω γράψει 18 βιβλία.

Σαν δάσκαλος εφάρμοσα ένα σύστημα διδασκαλίας διαφορετικό από τους συνηθισμένους τρόπους, σε πολλά σημεία. Δικό μου και πρωτότυπο.

Οι μαθήτριες του Ερυθρού Σταυρού ήταν μεγάλες κυρίες απόφοιτες λυκείου, φοιτήτριες αλλά και επιστήμονες. Οι δε μαθήτριες της σχολής νοσοκόμων επίσης μεγάλες, από τρίτη γυμνασίου και πάνω. Είχαν επίγνωση του σκοπού για τον οποίο βρίσκονταν στην αίθουσα διδασκαλίας. Οι πρώτες για να μάθουν κάτι το χρήσιμο και να το προσφέρουν στην κοινωνία όταν θα χρειάζονταν. Οι δεύτερες έπρεπε να μάθουν για να γίνουν καλές νοσοκόμες και να ακολουθήσουν ένα επάγγελμα προσοδοφόρο. Δηλαδή δεν επρόκειτο για μικρά παιδάκια του δημοτικού ή του γυμνασίου, που θεωρούσαν σαν αγγαρεία το να μάθουν ό,τι και όσα τους δίδασκα.

Δίδαξα, όπως προείπα, ανατομία και χειρουργική από μία ώρα την εβδομάδα. Τις άλλες ειδικότητες της ιατρικής δίδασκαν γιατροί ανάλογης ειδικότητας. Συγχρόνως ήμουνα και πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου. Όλα τα μαθήματα γίνονταν το απόγευμα από τις τρεις μέχρι τις έξι. Εκείνο που μου έκανε εντύπωση ήταν ότι ενώ για όλα τα ιατρικά μαθήματα και για την νοσηλευτική είχαν από μία ώρα την εβδομάδα, παραδόξως στο πρόγραμμα υπήρχαν τρεις ώρες διδασκαλίας θρησκευτικών.

Το όλο ζήτημα μου έκανε εντύπωση και το έθεσα στο συμβούλιο λέγοντας (για τις μαθήτριες νοσοκόμες) ότι δεν επρόκειτο να γίνουν καλόγριες και δεν χρειάζονταν τρεις ώρες θρησκευτικά. Αντιπρόεδρος του συμβουλίου ήταν ο αείμνηστος πατήρ Κωνσταντίνος Γαζής και όταν είπα ότι πρέπει οι ώρες να περιορισθούν σε μία την εβδομάδα ή σε μία εβδομάδα παρά εβδομάδα, τότε διαμαρτυρήθηκε εντονότατα, λέγοντας ότι τα ωράρια των μαθημάτων καθορίστηκαν επί δικτατορίας των συνταγματαρχών και ότι ερωτήθηκε επ’ αυτού ο μητροπολίτης μακαριστός Διονύσιος και ότι αυτός επέβαλε αυτό το ωράριο των θρησκευτικών για να τονωθεί το θρησκευτικό αίσθημα των μαθητριών νοσοκόμων και να γίνουν ευσεβείς. Τελικά το ζήτημα το έθεσα στο συμβούλιο του Μαμάτσειου νοσοκομείου, πρόεδρος ήταν ο Γιάννης Γκοβεδάρος και αυτός πήρε τελικά την απόφαση να γίνεται το μάθημα μία ώρα την εβδομάδα.

Ξεκινούσα το μάθημα με εξέταση δύο τριών μαθητριών. Μετά δίδασκα και αν έμενε  ώρα έκανα επανάληψη μερικών σπουδαίων σημείων από το μάθημα.

Μέχρι εδώ δεν έκανα κάτι το διαφορετικό. Όταν όμως εξέταζα και μια μαθήτρια δεν μου απαντούσε σωστά στις ερωτήσεις μου δεν την έβαζα βαθμό και της έλεγα «μου είπες μάθημα για βαθμολογία δύο, για να φθάσεις στο δέκα, τη βάση, την άλλη φορά θα πρέπει να μου απαντήσεις για 18, ούτως ώστε αθροιζόμενα το 2 με το 18 να βγάλουμε 10. Επειδή θεωρώ ότι είναι δύσκολο αυτό, σήμερα δεν θα σε βάλω βαθμό και θα σε ξανασηκώσω άλλη μια φορά μέχρι τέλους του διμήνου που θα δώσω τους βαθμούς στην γραμματεία της σχολής. Φρόντισε, από εδώ και πέρα να διαβάζεις για να μη μείνεις στάσιμη».

Οι μαθήτριες ήταν συνήθως περί τις είκοσι, οι ώρες 8 το δίμηνο, εξετάζοντας τρεις την εβδομάδα μόλις κάλυπτα το σύνολο των μαθητριών.

Σημείωνα στον κατάλογο όσες άφηνα για επανεξέταση και τις εξέταζα μετά από αρκετές μέρες. Τι γινόταν; Προσπαθούσαν να διαβάσουν και να είναι έτοιμες για τη νέα εξέταση. Όταν αργούσα να τις εξετάσω είχαν πλέον στρώσει και μάθαιναν να διαβάζουν όλα τα μαθήματα. Αυτός ο τρόπος εξέτασης απεδείχθη σπουδαίος. Οι μαθήτριες πραγματικά διάβαζαν και μάθαιναν όλα όσα τις δίδασκα. Σπουδαίος τρόπος για να διαβάζουν και να μαθαίνουν διότι δεν γνώριζαν πότε θα ξαναεξεταστούν και ήταν πάντα έτοιμες. Όσες βέβαια γνώριζαν καλά τον σκοπό για τον οποίο βρίσκονταν στην σχολή.

Μετά άρχιζα την διδασκαλία του μαθήματος της ημέρας. Επειδή δεν είχαν βιβλία δίδασκα σε ρυθμό υπαγόρευσης για να προφταίνουν να τα γράφουν. Υπήρχαν στην σχολή σημειώσεις λιθογραφημένες. Από το 1970 πολλές φορές ανατυπώθηκαν και σε κάθε ανατύπωση γράφονταν και πολλά λάθη, πολλές φορές ουσιώδη που άλλαζαν απόλυτα την έννοια και τις έκαναν να μαθαίνουν στραβά πράγματα. Στην ιατρική, και σε άλλες επιστήμες, δεν χωρούν κανενός είδους λανθασμένες γνώσεις.

Ζήτησα από τη σχολή να εφοδιάσει τις μαθήτριες με τετράδια. Εγώ δε περνούσα, όταν έγραφαν αυτά που υπαγόρευα, και έβλεπα αν τα γράφουν σωστά. Από αυτά τα γραπτά διάβαζαν και έπρεπε να είναι καλογραμμένα και καθαρά.

Από τον τρόπο αυτό της υπαγόρευσης, μου ήλθε μια ιδέα να γράψω ανάλογα βιβλία για να διαβάζουν, αλλά και να μπορώ να διδάσκω περισσότερα θέματα, διότι ο ρυθμός υπαγόρευσης καθυστερούσε και έτρωγε την ώρα.