ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΕ ΚΡΙΣΗ. Η Κρήτη όπως… δεν την ξέραμε ( Γράφει ο Αντώνης Μουντάκης*)

Στα πρόθυρα της αποσύνθεσης βρίσκεται τον τελευταίο καιρό η κοινωνία της Κρήτης, γεγονός που απορρέει από την βαθιά οικονομική κρίση και την βίαιη αλλαγή που αυτή επέφερε στη ζωή όλων σχεδόν των Κρητικών.

Κλίμα φόβου στα χωριά

Με λερναία ύδρα μοιάζει πλέον το πρόβλημα της εγκληματικότητας στην Κρήτη. Ένα πρόβλημα που έχει απλώσει τα πλοκάμια του σε όλα τα μήκη και πλάτη του νησιού, ακόμα και σε μικρά και απομακρυσμένα χωριά όπου μέχρι πρόσφατα οι κάτοικοι κοιμόνταν με ανοικτές πόρτες και γι αυτούς η εγκληματικότητα ήταν ένα αστικό φαινόμενο. Στα χωριά αυτά οι λιγοστοί εναπομείναντες ηλικιωμένοι κλειδαμπαρώνονται στα σπίτια τους πριν σκοτεινιάσει και ζουν μόνιμα υπό το καθεστώς του φόβου. Άλλωστε δεν είναι λίγα τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί τον τελευταίο χρόνο στην Κρήτη, στα οποία έχουν δολοφονηθεί ηλικιωμένοι που ζούσαν μόνοι και ανυπεράσπιστοι αποτελώντας εύκολα θύματα για τους δράστες. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα ήταν και το πλεόν αποτρόπαιο με θύμα μια 74χρονη στην περιοχή του Εσταυρωμένου στο Ρέθυμνο. Η άτυχη γυναίκα υπέστη ακόμη και σεξουαλική κακοποίηση πριν τελικά βρει τον θάνατο μέσα στο ίδιο της το σπίτι! Η 74χρονη είχε βιασθεί, ενώ έφερε και πολλά χτυπήματα στο κεφάλι στο θώρακα, στα κάτω άκρα, ενώ είχε και σπασμένα πλευρά. Το θέμα βρέθηκε στην κορυφή της επικαιρότητας για 2-3 μέρες και στη συνέχεια –όπως και τόσα άλλα- ξεχάστηκε. Όπως ξεχάστηκε και το χρόνιο αίτημα των κατοίκων της Κρητικής υπαίθρου για στοιχειώδη αστυνόμευση. Ποιος όμως να ασχοληθεί μαζί τους; Άντε να κάνει καμιά επερώτηση στη Βουλή κάποιος βουλευτής (για να δικαιολογήσει το παχυλότατο «μεροκάματο») και όλα… βαίνουσι καλώς.

Καλπάζουσα εγκληματικότητα

Όσον αφορά τις πόλεις της Κρήτης, η εγκληματικότητα είναι σήμερα ανεξέλεγκτη. Τα περιστατικά είναι πλέον τόσο πολλά που αναγκάζουν τους επικεφαλής της Αστυνομίας να μην δημοσιοποιούν τα περισσότερα από αυτά. Οι κάτοικοι των τεσσάρων πρωτευουσών του νησιού, αλλά και μικρότερων πόλεων και κωμοπόλεων είναι στο έλεος ληστών και διαρρηκτών. Οι δράστες χτυπούν αδιακρίτως νοικοκυριά, καταστήματα και πεζούς και καθημερινά καταγράφονται δεκάδες κλοπές, διαρρήξεις και ληστείες. Συγκεκριμένες ώρες δράσης δεν υπάρχουν πλέον καθώς πολλά περιστατικά σημειώνονται μέρα μεσημέρι σε επιχειρήσεις που αποτελούν τον εύκολο στόχο (μίνι μάρκετ, βενζινάδικα, περίπτερα κ.α.), καθώς και σε σπίτια που οι ιδιοκτήτες απουσιάζουν. Ωστόσο, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που οι δράστες σηκώνουν τα όπλα όταν γίνουν αντιληπτοί από τον εκάστοτε ανυπεράσπιστο ιδιοκτήτη.

Οι δείκτες εγκληματικότητας στην Κρήτη παρουσιάζουν καλπάζουσα αύξηση, δημιουργώντας αίσθημα τρόμου και φόβου στους πολίτες, με την αστυνομία να μοιάζει αδύνατη στο να κάνει οτιδήποτε, καθώς οι δυνάμεις για περιπολίες δεν επαρκούν και οι ελλείψεις σε εξοπλισμό είναι τεράστιες. της ραγδαίας αύξησης της εγκληματικότητας, η αστυνόμευση μοιάζει αδύνατη.

10.000 εξαρτημένοι χρήστες

Ένα ακόμα στοιχείο που προκαλεί τρόμο, απόγνωση αλλά και προβληματισμό για την διαβρωμένη κοινωνία της Κρήτης ήρθε πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας: Πάνω από 10.000 είναι οι εξαρτημένοι χρήστες ναρκωτικών στην Κρήτη, ενώ σχεδόν οι επτά στις δέκα υποθέσεις που εκδικάζονται στα ποινικά δικαστήρια του νησιού αφορούν σε παραβάσεις του νόμου περί ναρκωτικών! Σύμφωνα με τα στοιχεία, πάνω από 50 άτομα έχουν πεθάνει την τελευταία δεκαετία στην Κρήτη εξαιτίας της χρήσης ναρκωτικών, πολλά περισσότερα όμως έχουν χάσει τη ζωή τους εξαιτίας της εξάρτησης από ναρκωτικές ουσίες, λόγω λοιμώξεων, ηπατίτιδας, ανακοπής καρδιάς, αυτοκτονιών, AIDS, τροχαίων ατυχημάτων κ.λπ. Το ίδιο διάστημα συνελήφθησαν ή κατηγορήθηκαν 8.000 άτομα για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών! Αυτά τα νούμερα, σε συνδυασμό και με τις ιδιαίτερα μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών που έχουν κατασχεθεί από τις αστυνομικές Αρχές, φέρνουν την Κρήτη σε πολύ... υψηλή θέση, μεταξύ των περιοχών της περιφέρειας, σε καλλιέργεια, διάθεση, εμπορία και χρήση ναρκωτικών ουσιών! Το τραγικό είναι ότι τα ναρκωτικά αφενός γίνονται όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα, παρά την εφαρμογή αυστηρότερων νόμων και περισσότερων διώξεων, ενώ το κύκλωμα των ναρκωτικών βρίσκεται στο επίκεντρο της συνολικής αύξησης της εγκληματικότητας και ιδιαίτερα εγκλημάτων που έχουν να κάνουν με την παράβαση της νομοθεσίας περί όπλων και το «ξέπλυμα χρήματος», αλλά και «παράλληλες» δραστηριότητες, όπως λ.χ. το εμπόριο λευκής σαρκός.

106 περιπτώσεις αυτοκτονιών

Συνολικά 106 υποθέσεις αυτοκτονιών, τελεσμένες και απόπειρες, καταγράφηκαν στην Κρήτη την τριετία 2009-2011, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Ειδικότερα για την Κρήτη οι υποθέσεις αυτοχειρίας το 2009 ανήλθαν σε 37, το 2010 σε 30 ενώ το 2011 σημειώθηκε ρεκόρ με 39 καταγεγραμμένες υποθέσεις. Ωστόσο, και στην περίπτωση αυτή τα επίσημα στοιχεία δεν αποτυπώνουν την πραγματικότητα καθώς υπάρχουν δεκάδες άλλες περιπτώσεις που δεν δημοσιοποιούνται ποτέ, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι οι αιτίες των αυτοκτονιών δεν έχουν καμία σχέση με τα προ 2009 χρόνια, καθώς οι περισσότερες που σημειώνονται σήμερα αφορούν οικονομικά προβλήματα (χρέη ή αδυναμία του αυτόχειρα να παράσχει ακόμη και τα στοιχειώδη στην οικογένειά του).

Πρωτόγνωρη ανεργία

Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που προκαλεί σοβαρά ρήγματα στην Κρητική κοινωνία είναι και αυτό της ανεργίας που τον Οκτώβριο του 2011 εκτοξεύτηκε στο 15,7% έναντι 9,8% που ήταν τον Οκτώβριο του 2010. Εδώ να επισημάνουμε ότι το αντίστοιχο ποσοστό μόλις 3,5 χρόνια νωρίτερα (Απρίλιος 2009) ήταν 4,9%!

Ηλικιακά, «πρωταθλητές» στην ανεργία είναι οι νέοι 15- 24 ετών, ενώ ακολουθούν οι ηλικίες 25- 34 ετών, 35- 44 ετών και 45- 54 ετών.

Η αλματώδης αύξηση του φαινομένου έχει φέρει σε απόγνωση χιλιάδες οικογένειες του νησιού που βλέπουν τα νεότερα μέλη τους να παραμένουν ανενεργά παρ’ ότι πολλά από αυτά διαθέτουν πτυχία Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Νέα παιδιά, ενώ βρίσκονται στην πιο παραγωγική ηλικία της ζωής τους, παραμένουν στο εργασιακό περιθώριο περιμένοντας οποιαδήποτε δουλειά που θα τους τονώσει το ηθικό. Παράλληλα, στην ανεργία βρέθηκαν ξαφνικά και άνθρωποι άνω των 40 και 50 ετών που από τη μια μέρα στην άλλη έχασαν τη δουλειά τους και είναι πολύ δύσκολο να βρουν ένα στοιχειώδες μεροκάματο για να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους.

Τι έφταιξε άραγε και σε μια πλούσια Περιφέρεια όπως η Κρήτη εμφανίζεται ραγδαία αύξηση της ανεργίας;

Περί άλλων τυρβάζουν

Όλα τα παραπάνω θα ‘πρεπε να προβληματίζουν τόσο τους βουλευτές της Κρήτης όσο και τους εκλεγμένους σε Περιφέρεια και Δήμους. Ωστόσο, οι μεν πρώτοι είναι απασχολημένοι στην εξεύρεση διάφορων τεχνασμάτων έτσι ώστε να διατηρήσουν τα έδρανά τους (και μισθούς και προνόμια, βεβαίως), ενώ οι δεύτεροι ότι κι αν τους πεις επαναλαμβάνουν τη γνωστή… επωδό («δεν έχουμε χρήματα και αρμοδιότητες»). Κι όμως και οι δύο θα μπορούσαν να βοηθήσουν στο να μπει φρένο στην κατρακύλα της Κρητικής κοινωνίας. Έστω να την περιορίσουν. Όλα τα παραπάνω είναι απόρροιες της οικονομικής κρίσης, αλλά και της μόνιμης κρατικής αδιαφορίας. Όλες οι κυβερνήσεις των τελευταίων 30 χρόνων ελάχιστα ασχολήθηκαν με το νησί μας. Τρανό παράδειγμα η τοποθέτηση του… επίκαιρου Χρυσοχοϊδη που ως Υπουργός Προστασίας του Πολίτη δήλωσε με σιγουριά ότι είναι επαρκής η αστυνόμευση στην Κρήτη. Παράλληλα, στο νησί μας έγιναν λιγοστά έργα που θα ενίσχυαν την ανάπτυξη και την επιχειρηματικότητα. Η γη εγκαταλείφθηκε, η οικοδομή κατέρρευσε και μέσα σε λίγους μήνες, με την έλευση της οικονομικής κρίσης, χιλιάδες Κρητικές οικογένειες βρέθηκαν από την επίπλαστη ευμάρεια στον δύσκολο δρόμο της ανεργίας και της φτώχειας.

*Εκδότης – Διευθυντής της εφημερίδας «Νέοι Ορίζοντες» (Χανιά Κρήτης).