Κ. Π. Καβάφης - Δ. Παπαδημητρίου - του Ηλία Τσέχου (ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΝΕΑ)

«… που γι’ Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός»

CD χρόνος 127,47’ -2007

Τρία CD, ενσωματωμένα σε μία εντυπωσιακή έκδοση βιβλίου – λευκώματος, με 18 ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη, με αρκετές φωτογραφίες του, με προσωπογραφίες του ποιητή, φωτογραφήσεις των ερμηνευτών, Αλεξανδρινά Καρτ-Ποστάλ και όλα τα κείμενα, τα ποιήματα, μεταφρασμένα στα Αγγλικά, στο Β’ μέρος του βιβλίου. Δεκαοχτώ μελοποιήματα και έξη ορχηστρικά κομμάτια, εμπνευσμένα από αντίστοιχα ποιήματα του Κ. Π. Καβάφη, αποτελούν το έργο του Δημήτρη Παπαδημητρίου Κ. Π. ΚΑΒΑΦΗΣ «…που γι’ Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός».

Ένας ολύμπιος όγκος δημιουργιών, αναγνώσιμος, φωτογραφημένος, δίγλωσσος, ποιητικός, ήχων, χρωμάτων, λέξεων, κυμάτων, Της βροχής, των οικιών, των οδών, των χρονολογιών, των γυμνών, των ερώτων, της κερδισμένης νιότης, της αναχωρήσασας ζωής… Μνημειακή έκδοση!

Με Α’ βιολιά, Β’ βιολιά, βιόλες, βιολοντσέλα, κοντραμπάσα, φλάουτα, όμποε, αγγλικό κόρνο, κλαρινέτο, φαγκότο, κόρνα, τρομπέτα, τρομπόνι, τύμπανα, κρουστά, άρπα, πιάνο, μαντολίνα, κιθάρα, δίχως χορωδίες, δίχως απαγγελίες ποιημάτων, ντουέτα, δρόμους ανατολικούς σκερτζόζους. Όλη η δουλειά κατανεμημένη σε 3 CD, κατανοώντας το δύσκολο της διανομής, και της ηχογράφησης, αφού το έργο έχει εκτελεσθεί μόνο αποσπασματικά, σε σκηνικές μορφές και σε διαφορετικούς χώρους και χρόνους και στην έκδοση αυτή παρουσιάζεται για πρώτη φορά η πλήρης μουσική μορφή του. Μας λέει ο συνθέτης: «Τα τραγούδια αυτά γράφτηκαν για να ακουστούν από το κοινό ως σύγχρονα ελληνικά τραγούδια (γιατί άραγε αυτή η μουσική σκέψη;), κατάγονται δηλαδή πρωτογενώς από το ελληνικό έντεχνο τραγούδι… Η μελοποίηση του έργου ενός ποιητή από έναν συνθέτη, είναι η στιγμιαία αντανάκλαση της ψυχής του συνθέτη στον στίλβοντα κόσμο του ποιητή και επ’ ουδενί μια επιστημονική «μεταγλώττιση» από τον Λόγο στη Μουσική… Δηλαδή η πρόσθετη δυνατότητα της ερμαφρόδιτης τέχνης να γονιμοποιείται από μόνη της και είναι αυτή η δυνατότητα που κάνει την τέχνη ανεξάρτητη, ανίκητη…»

Δύσκολες προσλήψεις οι ποιήσεις του Κ.Π.Καβάφη, δύσκολες μουσικές αναγνώσεις, του Δημήτρη Παπαδημητρίου με σπουδαίες όμως φωνές, απορημένες ελάχιστα ερμηνεύοντας τα ποιήματα. Η Φωτεινή Δάρρα λάμπουσα, όμως άτυχα φωτίζουσα το στίχο, βαθέως «δυτικού» βλέμματος, ενίοτε «επιθετικών» αναπνοών, μα έρχονται οι άλλες φωνές, οι ορχήσεις, τα ποιήματα, σχεδιάζοντας, ζωγραφίζοντας, σκηνοθετώντας την τόλμη του εγχειρήματος, του Ιερού φθαρτών κι αφθάρτων, «…που για Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός».

Ο Αλκίνοος Ιωαννίδης «εν μία γελαστή πανήγυρη» μ’ εξελισσόμενη ρότα ονείρων, χειροκροτεί με την ερμηνεία του τες μνήμες, καθήμενος στο ίδιο τραπέζι με τον ποιητή. Corniche Αλεξανδρινή Θαλασσογραφία η μουσική αυτού του πίνακα, μία από τους τρεις κορμούς του έργου, μας αναγάγει στην ουρανογραφία, στάλα-στάλα, σκαλί-σκαλί, λέξη-λέξη. Ο Γεράσιμος Ανδρεάτος νυμφεύεται εξαίσια τις μουσικές του Δημήτρη Παπαδημητρίου και τους στίχους του ποιητή, ενώ ο Νικόλας Στυλιανού, ζων το ποίημα, ξεγυμνώνει ό,τι αγαπήθηκε από το χρόνο, από το σώμα.

Ο Ανδρέας Σμυρνάκης, ήθελε το ελάχιστο για να επιτευχθεί η κορύφωση, η δυσεύρετη αρμονία ποιήσεως - ερμηνείας. Η «σιωπή» της μουσικής, μεγαλουργεί με βιολιά και πιάνο, ενώ τα τύμπανα ως «γκόγκ» ειδοποιοί της μεγαλοσύνης, της μελαγχολίας, του χρόνου, της ύλης, των σχεδιασμένων παντός είδους αγράφων «επιχειρήσεων». Θάλασσα του Πρωινού 1916 ερμηνευμένο από τον Αλκίνοο Ιωαννίδη, που οφείλει να νιώθει ευτυχής στις αποδόσεις του, κορυφαίο σε ατμόσφαιρα, υγρή αφή. Η Θάλασσα μαγευτική, τελευταία αναπνοή ονείρου, ερωτευόμενη. Οι ήχοι του ποιήματος, αισθήματα των λέξεων…

Λέει ο Δημήτρης Παπαδημητρίου «…Μπορεί να παρακολουθηθεί ένα τέτοιο έργο, εύκολα… καθώς αντιλαμβάνεται ότι αυτό που το χωρίζει από τη συμφωνική μουσική είναι απλώς η άγνοια της ξένης λόγιας μουσικής, διαλέκτου και όχι κάποια ψυχική αναπηρία, όπως πολλοί σοφολογιότατοι του καταλογίζουν. Γιατί είναι απολύτως φυσικό να σου διαφεύγει ένα νόημα εκπεφρασμένο σε μια ξένη γλώσσα, ακόμα και στη γλώσσα της λόγιας μουσικής, αφού και αυτή αποτελεί κάθε φορά εξέλιξη των κατά τόπους λαϊκών παραδόσεων της πατρίδας του συνθέτη και παραμένει μια ξένη αισθητική για τον ακροατή που ανήκει σε έναν άλλον μουσικό πολιτισμό».

Η Ειρήνη Καραγιάννη με ικανότητα να σε παρασύρει άδοντας, και η σπουδαιότατη Ελευθερία Αρβανιτάκη, ζωγραφίζουν με αίμα τις «αιθρίες» των ποιημάτων, μουσικές και ο συνθέτης χαρακτηριστικά τονίζει: «χρησιμοποίησα μεγάλη ορχήστρα, στάθηκα μπροστά στα ποιήματα σαν να τα έβλεπα για πρώτη φορά. Ο ήχος των παρέσερνε το βουητό των πολύγλωσσων παζαριών, της αφρισμένης θάλασσας, μιας Ελλάδας άλλης, ξεχασμένης. Δέκα χρόνια αγωνίστηκα με τον Κ. Π. Καβάφη ο οποίος τελικά «δεν μελοποιείται».